تقسيماتى است كه ذيلا به بيان آن‌ها مىپردازيم . 1 - اقسام عرضى لازم : عرضى لازم يا لازم ماهيت ذهنى است يا لازم وجود خارجى . بايد توجه داشت كه ماهيت در ذهن باوجود خارجى تفاوت دارد . زيرا ممكن است ما در وجود خارجى پديده‌اى شك و ترديد داشته باشيم ، اما بتوانيم در ذهن ماهيت آن را تصور كنيم . همچنين ممكن است موجودى خارج از ذهن وجود داشته باشد كه ما از تصور ذهنى ماهيت آن عاجز باشيم . براى لازم ماهيت مىتوانيم به زوج بودن براى دو و براى لازم وجود خارجى به سياهى براى نژاد سياه مثال بزنيم . ميان لازم ماهيت و لازم وجود رابطهء عموم و خصوص مطلق برقرار است ، زيرا هر لازم ماهيتى لازم وجود است ، اما الزاما هر لازم وجود خارجى لازم ماهيت نيست . لازم ماهيت نيز داراى دو قسم است : الف - لازم بيّن و آن عبارت است از چيزى كه بدون واسطه لازم ماهيت باشد ، مانند زواياى سه‌گانه داشتن مثلث . ب - لازم غير بيّن و آن عبارت است از چيزى كه به واسطهء لوازم ديگر يا مقومات ماهيت ، لازم ماهيت باشد ، مانند مساوى دو قائمه بودن مجموع زواياى سه‌گانهء مثلث . لازم غير بيّن نيازمند بيانى است كه لزومش را براى ماهيّت معلوم و معين كند ، زيرا هر لازمى كه بدون واسطه باشد ، خودبه‌خود بيّن است و در صورتى كه با واسطه باشد ، بايد اين لازم غير بيّن ماهيت ، لازم بيّن آن واسطه باشد تا بدين‌وسيله بتواند لازم بيّن آن ماهيت شود . ممكن است ميان لازم بيّن و ذاتى مقوّم ماهيّت اشتباه شود . زيرا اين‌دو ، در يك نكته با همديگر اتفاق دارند و آن اين‌كه تصور هر دوى اين‌ها از تصور ماهيت انفكاك‌ناپذير است . ولى با اندكى تأمّل مىتوانيم ميان عرضى لازم بيّن و ذاتى مقوّم ماهيت فرق بگذاريم . زيرا رتبهء تصور ذاتى بر تصور ماهيت مقدم است چراكه تصور آن ذاتى علت تصور ماهيت است و تصور ماهيت نيز علت تصور لازم بيّن است و بنابراين رتبهء تصور ماهيت بر رتبهء تصور ذاتى بيّن تقدم دارد . مثلا وقتى مثلث را تصور كنيم ، وجود ضلع‌هاى سه‌گانه ، ذاتى مثلث است و وجود زواياى سه‌گانه عرضى لازم . از آن‌جا كه تصور مثلث بدون تصور اضلاع و زوايا ممكن